Co to jest WHOIS?

WHOIS to protokół i usługa służąca do uzyskiwania informacji rejestracyjnych o domenach internetowych oraz innych zasobach sieciowych. Dzięki niej można sprawdzić między innymi status domeny, daty związane z jej rejestracją, serwery nazw oraz rejestratora. W zależności od rodzaju domeny i zasad danego rejestru dostępne mogą być także informacje dotyczące abonenta.

WHOIS jest szczególnie przydatny, gdy chcesz ustalić, czy domena jest już zarejestrowana, kiedy została utworzona, kto ją obsługuje albo jakie serwery DNS są z nią powiązane. Nie wszystkie informacje są jednak publiczne. Zakres danych zależy od końcówki domeny, polityki rejestru i zasad ochrony prywatności.

Warto również wiedzieć, że w przypadku wielu domen globalnych klasyczny protokół WHOIS jest obecnie zastępowany przez nowszy standard RDAP. Sam termin WHOIS nadal jest jednak powszechnie używany w odniesieniu do wyszukiwania danych rejestracyjnych domen. Nie istnieje jedna centralna baza zawierająca komplet danych wszystkich domen świata. Informacje są utrzymywane przez różne rejestry i rejestratorów, a zakres odpowiedzi zależy między innymi od konkretnej TLD, czyli końcówki domenowej.

Przykładowo domeną .pl zarządza Rejestr domeny .pl prowadzony przez NASK, natomiast domeny globalne, takie jak .com czy .org, działają w innym modelu rejestrowym. Dlatego wynik sprawdzania domeny .pl może wyglądać inaczej niż wynik dla domeny .com.

Abonent, rejestrator i rejestr – jaka jest różnica?

Przy korzystaniu z WHOIS łatwo pomylić kilka podobnych pojęć.

• Abonent domeny to osoba, firma lub organizacja, która ma prawo korzystać z określonej nazwy domenowej zgodnie z zasadami rejestru.
• Rejestrator to firma, za pośrednictwem której rejestrujesz i obsługujesz domenę.
• Rejestr odpowiada za utrzymywanie centralnej ewidencji nazw w danej domenie najwyższego poziomu, np. .pl.

WHOIS może więc wskazywać rejestratora, ale nie oznacza to, że rejestrator jest abonentem domeny. Podobnie dane abonenta nie zawsze muszą być publicznie dostępne.

Jak działa WHOIS?

Klasyczny WHOIS działa w modelu zapytanie–odpowiedź. Użytkownik podaje nazwę domeny, a zapytanie trafia do usługi odpowiedzialnej za dane związane z daną końcówką lub rejestratorem. W odpowiedzi otrzymuje zestaw informacji, które mogą być publicznie udostępnione.

WHOIS można sprawdzać za pomocą:

• wyszukiwarek WHOIS dostępnych w przeglądarce,
• narzędzi udostępnianych przez rejestry domen,
• narzędzi rejestratorów,
• polecenia whois dostępnego w wielu systemach operacyjnych.

Jeżeli dopiero wybierasz adres dla swojej strony, wyszukiwarka dostępności domeny jest zwykle prostszym rozwiązaniem niż analizowanie odpowiedzi WHOIS. Możesz od razu przejść do rejestracji domeny po znalezieniu wolnej nazwy.

WHOIS a RDAP – czym się różnią?

RDAP (Registration Data Access Protocol) to nowszy protokół przeznaczony do pobierania danych rejestracyjnych. Powstał jako następca WHOIS i rozwiązuje część jego ograniczeń.

Od 28 stycznia 2025 roku RDAP jest podstawowym sposobem udostępniania informacji rejestracyjnych dla domen gTLD działających w systemie ICANN. Nie oznacza to jednak, że nazwa WHOIS nagle zniknęła z Internetu. Wiele serwisów nadal używa jej jako potocznego określenia wyszukiwarki danych domenowych, a niektóre rejestry nadal utrzymują własne usługi WHOIS.

RDAP różni się od klasycznego WHOIS między innymi tym, że wykorzystuje technologie webowe i zwraca dane w ustandaryzowanym, możliwym do automatycznego przetwarzania formacie. Ułatwia także stosowanie różnych poziomów dostępu do informacji.

Dane dla wielu domen globalnych możesz sprawdzić za pomocą narzędzia ICANN Lookup, które korzysta z RDAP.

Jakie informacje można znaleźć w WHOIS?

Zakres dostępnych danych nie jest identyczny dla każdej domeny. Wynik może zależeć od rodzaju TLD, konkretnego rejestru, rejestratora, statusu domeny oraz tego, które informacje mogą zostać publicznie ujawnione.

W WHOIS lub RDAP możesz znaleźć między innymi:

• nazwę domeny, której dotyczy zapytanie,
• status domeny, np. informację, czy jest aktywna,
• datę rejestracji lub utworzenia wpisu,
• datę ostatniej zmiany, jeśli rejestr ją udostępnia,
• datę wygaśnięcia lub końca okresu rozliczeniowego, jeśli taka informacja jest publikowana,
• rejestratora obsługującego domenę,
• serwery nazw przypisane do domeny,
• informacje o DNSSEC, jeśli są dostępne,
• dane abonenta lub dane kontaktowe, jeżeli mogą być publicznie ujawnione.

Serwery nazw widoczne w wyniku są częścią konfiguracji DNS. Ich obecność pokazuje, gdzie obsługiwana jest strefa DNS domeny, ale sama w sobie nie mówi jeszcze, na jakim serwerze znajdują się pliki strony. Jeżeli wynik zawiera informacje o podpisaniu delegacji, pomocne będzie również hasło DNSSEC. Mechanizm ten służy do kryptograficznego potwierdzania autentyczności odpowiedzi DNS.

Jak wygląda WHOIS dla domen .pl?

Dane dotyczące domen .pl są utrzymywane przez NASK. Rejestr domeny .pl nadal udostępnia publiczną wyszukiwarkę WHOIS. NASK obsługuje również RDAP, dlatego dane rejestracyjne .pl można pobierać także za pomocą nowszego protokołu.

W przypadku zapytania WHOIS o domenę .pl należy podać samą nazwę, np. przyklad.pl. Nie wpisuje się całego adresu URL z https:// ani prefiksu www.

Wynik może zawierać między innymi status domeny, serwery nazw, informacje o rejestratorze oraz daty związane z domeną. Zakres danych abonenta zależy natomiast od jego rodzaju oraz zasad ich udostępniania.

NASK udostępnia również RDAP dla domen .pl. Odpowiedź może zawierać między innymi dane o rejestratorze, zdarzeniach dotyczących domeny, serwerach nazw, konfiguracji DNSSEC i bieżącym stanie nazwy domenowej.

Dlaczego WHOIS nie zawsze pokazuje dane abonenta?

Brak nazwiska, adresu czy e-maila w wyniku WHOIS nie oznacza, że domena nie ma abonenta. Dane rejestracyjne istnieją, ale część z nich może nie być przeznaczona do publicznego wyświetlania.

Na zakres widocznych informacji wpływają między innymi:

• przepisy dotyczące ochrony danych osobowych,
• polityka konkretnego rejestru,
• rodzaj domeny,
• status abonenta,
• zasady dostępu obowiązujące u rejestratora,
• ewentualne usługi pośredniczące lub ochrony prywatności.

Dlatego WHOIS nie powinien być traktowany jako gwarantowany sposób na zdobycie danych kontaktowych osoby korzystającej z domeny. Często pozwala jednak ustalić rejestratora lub inne informacje, które pomagają określić dalszą drogę postępowania.

Jeżeli chcesz szerzej poznać ten temat, zobacz również poradnik jak sprawdzić abonenta domeny.

Do czego przydaje się WHOIS?

WHOIS oraz RDAP mają zastosowanie nie tylko przy sprawdzaniu, kto jest abonentem domeny. Dostępne dane pomagają również w codziennym zarządzaniu nazwami domenowymi i analizowaniu problemów technicznych.

Sprawdzanie zajętej domeny

Jeżeli interesująca Cię nazwa jest już zarejestrowana, dane rejestracyjne mogą pomóc ustalić jej status, datę utworzenia, rejestratora lub dostępne informacje o abonencie. Może to być pierwszy krok przed próbą kontaktu w sprawie przejęcia praw do korzystania z danej nazwy.

Warto przy tym pamiętać, że domeny nie kupuje się raz na zawsze jak fizycznego przedmiotu. Abonent uzyskuje możliwość korzystania z nazwy zgodnie z zasadami danego rejestru. Więcej na ten temat znajdziesz w artykule czy na pewno jesteś właścicielem swojej domeny?.

Weryfikacja serwerów DNS

Wynik WHOIS może wskazać serwery nazw przypisane do domeny. Przydaje się to na przykład wtedy, gdy diagnozujesz problemy po zmianie operatora lub delegacji DNS. Trzeba jednak pamiętać, że zmiana rekordów DNS nie staje się widoczna wszędzie natychmiast. Zjawisko to szerzej opisuje hasło propagacja DNS.

Transfer i zmiana abonenta domeny

Dane rejestracyjne mogą być przydatne przed zmianami dotyczącymi obsługi domeny. Sam WHOIS nie służy jednak do przeprowadzania transferu. W przypadku wielu domen do przeniesienia ich pomiędzy operatorami potrzebny jest kod Authinfo.

Jeżeli natomiast zmienia się podmiot uprawniony do korzystania z nazwy, mamy do czynienia z cesją domeny. Transfer i cesja są więc dwoma różnymi procesami.

Analiza nadużyć i problemów

Dane rejestracyjne mogą pomagać również przy analizie phishingu, spamu, podszywania się pod marki czy innych nadużyć. WHOIS lub RDAP może wskazać rejestratora odpowiedzialnego za obsługę domeny i dostępne dane kontaktowe do zgłaszania problemów.

Nie oznacza to jednak, że na podstawie samego wyniku WHOIS można jednoznacznie ustalić osobę odpowiedzialną za określone działanie. Dane publiczne mają ograniczony zakres i powinny być traktowane jako jeden z elementów analizy.

Czego WHOIS nie pokazuje?

WHOIS dotyczy przede wszystkim danych rejestracyjnych. Nie jest narzędziem do pełnej analizy technicznej strony internetowej. Sam wynik nie powie Ci na przykład, jaka aplikacja działa pod danym adresem ani kto stworzył witrynę.

Warto rozróżnić kilka elementów:

• domena jest nazwą używaną do odnalezienia zasobu w Internecie,
• DNS wskazuje między innymi, dokąd ma prowadzić dana nazwa,
• hosting zapewnia środowisko, w którym mogą znajdować się pliki strony, aplikacja, baza danych i poczta,
• certyfikat SSL/TLS służy do zabezpieczania transmisji pomiędzy użytkownikiem a serwerem.

Jeżeli sprawdzasz WHOIS dlatego, że wybrana nazwa jest zajęta, zacznij od ustalenia jej statusu i rejestratora. Jeżeli natomiast szukasz nowej nazwy dla swojej strony, najprościej sprawdzić jej dostępność bezpośrednio w wyszukiwarce domen.