W przeglądarce Chrome pod klawiszem F12 ukryte zostały funkcje pozwalające na wprowadzanie poprawek w kodzie oraz na testy zmian praktycznie w czasie rzeczywistym. W ten sposób możemy między innymi poprawić szybkość ładowania się strony, sprawdzić jej wydajność, debugować JavaScript, czy CSS. Inne przeglądarki także mają przygotowany przez twórców tryb developerski, który ma ułatwić pracę programistów. Do czego możemy wykorzystać klawisz F12 i dlaczego jest on tak pomocny? O tym w poniższym tekście.

Z tego tekstu dowiesz się:

  • Klawisz F12 – do czego służy?
  • Czym jest Chrome DevTools?
  • Z jakich elementów menu składa się narzędzie Chrome DevTools?
  • Do czego może służyć Chrome DevTools?

Czym faktycznie jest Chrome DevTools?

Chrome DevTools to zestaw narzędzi programistycznych wbudowanych bezpośrednio w przeglądarkę Chrome. Podobne rozwiązania znajdują się także w innych przeglądarkach internetowych. Jego głównym zadaniem jest zapewnienie użytkownikowi możliwości edycji stron WWW w czasie rzeczywistym, co pomaga szybko diagnozować problemy, a ostatecznie pozwala na szybsze i lepsze budowanie dostosowanych do wymogów Google stron internetowych.

Dzięki narzędziom dla developerów możemy miedzy innymi debugować CSS, prototypować CSS, debugować JavaScript i analizować wydajność strony. Możemy wprowadzać dowolne poprawki, które później w łatwy sposób przeniesiemy do kodu.

Jak uruchomić narzędzia dla developerów w Chrome?

Najprostsze rozwiązanie to wciśnięcie klawisza F12, jednak to nie jedyna opcja. Użytkownicy mają możliwość szybkiego dostępu do różnych części interfejsu.

Aby pracować z DOM lub CSS, wystarczy kliknąć prawym przyciskiem myszy element na stronie i wybrać polecenie „Zbadaj”, aby przejść do panelu „Elements”. komendę można wywołać również, naciskając Command + Option + C (Mac) lub Control + Shift + C (Windows, Linux, Chrome OS).

Aby wyświetlić zarejestrowane wiadomości lub uruchomić JavaScript wystarczy nacisnąć Command + Option + J (Mac) lub Control + Shift + J (Windows, Linux, Chrome OS).

Okno narzędzi developerskich składa się z kilku podstawowych zakładek. Są to:

  • Elements – zawiera ona renderowany kod HTML strony. Kod ten różni się od kodu źródłowego. Renderowany kod pokazuje wszelkie jego zmiany, na przykład wprowadzone przez JavaScript.
  • Console – w tym miejscu możemy wykonywać kod oraz w łatwy sposób go debugować. Robimy to poprzez umieszczenie w kodzie console.logów.
  • Sources – daje możliwość debugowania przy pomocy breakpointów.
  • Network – tutaj sprawdzimy prędkość ładowania strony.
  • Perfomance – miejsce do analizowania ładowanych elementów.
  • Memory – zakładka, która daje nam możliwość sprawdzenia zużywanej pamięci.
  • Application – tutaj możemy przeprowadzić inspekcję zasobów ładowanych przez stronę.
  • Security – sekcja związana z bezpieczeństwem, umożliwia sprawdzenie certyfikatu oraz problemów z nim związanych.

To tyle, jeśli chodzi o teorię, czas na trochę praktyki. Jeżeli dobrze poznamy narzędzia dla developerów, będziemy mogli tak modyfikować strony, aby działały one szybciej i były optymalnie przygotowane według specyfikacji Google.

Narzędzie Google dla deweloperów

Dodatkowo w menu znajdują się dwie ikony. Pierwsza daje nam możliwość zaznaczenia i zbadania wybranego elementu strony w celu jego modyfikacji. Druga pokazuje, jak nasza strona będzie wyglądać na urządzeniu mobilnym lub desktopie. Po prawej stronie znajduje się jeszcze ikona z trzema kropkami, która pozwala personalizować ustawienia okien i samego narzędzia.

Jak sprawdzić wygenerowany kod HTML?

Często jest tak, że tworząc stronę, musimy skorzystać z gotowych rozwiązań, kawałków kodu czy nawet całych wtyczek. Warto znać strukturę tych plików przed dodaniem ich do naszej strony. Można to zrobić, sprawdzając HTML za pomocą panelu „Elements” w Chrome DevTools. Wybierając ctrl + shift + c lub cmd + szift + c na MacBooku, możemy podejrzeć wybraną część kodu. To samo działanie wykonamy za pomocą wspomnianej wcześniej ikony „inspect” znajdującej się w menu okienka narzędzi dla developerów. (może graficzka przycisku?)

Możemy edytować atrybuty HTML w czasie rzeczywistym, klikając dwukrotnie dowolny atrybut elementu w panelu „Elements” lub klikając element prawym przyciskiem myszy i wybierając opcję „Add attribute”, „Edit attribute” lub „Edit as HTML” z menu kontekstowego. Mamy też możliwość modyfikacji hierarchii DOM, wybierając element w panelu „Elements”, a następnie przeciągając go w wybrane miejsce.

Sprawdzanie zastosowanych stylów

Style pozwalają nam uzyskać idealny wygląd strony. Między innymi dostosować wypełnienie, marginesy, kolory itp. Będąc w menu „Elements” mamy możliwość podejrzenia stylów w pasku bocznym. Są tam dwie zakładki  „Styles” oraz „Computed”. Pozwalają one dynamicznie zmieniać zastosowane style na wybrany element w panelu „Elements”, a także znaleźć źródło reguły stylu. W zakładce „Computed” otrzymujemy też wizualną prezentację ułożenia wybranego elementu.

Wygląd inspekcji elementów HTML wraz ze stylami po prawej stronie. Narzędzie dla deweloperów F12.

Debugowanie JavaScriptu

Czasami nie wszystko pracuje jak powinno i może być to spowodowane błędnym działaniem JavaScriptu. Warto w takim momencie skorzystać z debuggera JavaScriptu. Mamy kilka możliwości na aktywowanie debuggera:

  • Przez dodanie instrukcji debugger do funkcji – co niestety wymaga od nas dostępu do kodu źródłowego strony.
  • Przez dodanie debug(functionReference) w pierwszej linii funkcji.
  • Przez użycie punktów przerwania kodu, czyli Line-of-code breakpoints. Wystarczy, że w zakładce „Sources” znajdziemy odpowiednią linię, klikniemy na jej numerze prawym klawiszem i wybierzemy opcję „add a breakpoint”. Możemy dodać też „conditional breakpoint”, który pozwoli na stworzenie pętli pomocnej w debuggowaniu.

Trzeba pamiętać, że błędy JavaScriptu są rejestrowane w konsoli. Dobrą praktyką jest wyszukiwanie tych błędów, aby nie obniżały one wydajności strony, a także by nie spowodowały przerwania działania aplikacji. Podczas debugowania możemy używać skrótów F8 (unpause), F10 (step over), F11(step into). Kliknięcie w wiersz kodu prawym przyciskiem myszy i wybieranie opcji „Continue to here”, pozwala uzyskać równoważny efekt wstawienia punktu przerwania, wstrzymania debugowania, a następnie usunięcia punktu przerwania. Naciśnięcie klawisza {} pozwala podejrzeć minifikowany kod w czytelnym widoku.

Debugowanie javascriptu

Symulacja środowiska mobilnego

Tworząc strony musimy wiedzieć, jak nasz kod będzie wyświetlał się na różnych urządzeniach. Dlatego mamy możliwość symulacji praktycznie każdego środowiska mobilnego. Wystarczy, że w menu klikniemy ikonę telefonu i tabletu, aby włączyć widok mobilny. Dodatkowo możemy wybrać, jakie urządzenie ma emulować DevTools. Podczas przełączania między trybami może być konieczne odświeżenie strony, aby ją poprawnie aktywować. „Tryb mobilny” pozwala przetestować responsywny projekt witryny, a także dokładnie symulować wprowadzanie danych z urządzenia mobilnego pod kątem kontroli dotykowej, orientacji poziomej i pionowej czy też geolokalizacji. Na górze ekranu znajduje się predefiniowany zestaw popularnych urządzeń, których można użyć do symulacji różnych rozmiarów ekranu.

Symulacja środowiska mobilnego.

Sprawdzanie żądań sieciowych

Ta zakładka pozwala na sprawdzenie, jak faktycznie wygląda ruch sieciowy. Dzięki niej dowiemy się, jaka jest szybkość ładowania strony, a także będziemy mogli emulować połączenie mobilne. Warto podczas działania włączyć rejestrowanie żądań XHR w konsoli. To sprawi, że żądania będą łatwiej widoczne, a kliknięcie wyniku lewym przyciskiem spowoduje bezpośrednie przejście do tego żądania w panelu „Sieć”. Ważna uwaga – nie zaznaczajmy okienka „Ukryj sieć”.

Wyłączając w opcjach pamięć podręczną, zapobiegniemy buforowaniu plików i żądań. Jest to pomocne, gdy zmiany dokonane na serwerze nie zostaną zastosowane na kliencie. Jest to też przydatne, kiedy chcemy sprawdzać szybkość ładowania strony tak, jak ładuje się ona z serwera, a nie z lokalnego cache.


Klikając prawym przyciskiem nad nazwami kolumn możesz włączać i wyłączać poszczególne kolumny. Szczególnie ciekawe są moim zdaniem:

  • kolumna STATUS – pozwoli szybko namierzyć zasoby zwracające 404
  • kolumna Protocol – pozwoli szybko podejrzeć, czy strona ładuje się w oparciu o protokół HTTP/2

Przyśpieszenie strony za pomocą DevTools

Dokumentacja dla developerów jest bardzo obszerna i dlatego wybieramy tylko niektóre elementy do opisania. Bardzo ważna dla wielu programistów jest szybkość działania strony internetowej. Możemy skorzystać z samouczka przygotowanego przez Google, aby poznać podstawy analizowania błędów, które spowalniają działanie witryny. Zacząć należy od odpowiedniego przygotowania się do działań. Google sugeruje, aby wszelkie prace wykonywać na stronie, w przeglądarce otwartej w trybie incognito. To gwarantuje, że używamy Chrome bez żadnych dodatków itd. W szczególności rozszerzenia Chrome często zakłócają proces kontroli.

Zacznijmy od audytu

Audyt strony wykonany przez DevTools pozwoli nam na stworzenie kamienia milowego, który będzie punktem odniesienia do naszych kolejnych zmian i poprawek. W zakładce „Audits” możemy wygenerować odpowiedni raport, który pokaże nam, jak faktycznie działa nasza strona.

Przed rozpoczęciem audytu musimy wybrać interesujące nas opcje:

  • Urządzenie – czy będziemy analizować stronę desktopową czy też mobilną.
  • Audyty – pozwala nam wybrać, jaki rodzaj audytu chcemy przeprowadzić. Możemy wybrać kilka opcji jednocześnie.
  • Spowolnienia (Throttiling) – pozwala symulować różne warunki technologincze. Mowa o zużyciu procesora itp.
  • Wyczyść pamięć – Zaznaczenie tego pola wyboru powoduje wyczyszczenie całej pamięci związanej ze stroną przed każdym audytem.

Klikając w przycisk „Run audits”, otrzymamy kompletny audyt. Proces ten trwa przeważnie kilkanaście sekund.

audyt lighthouse - jak to wygląda w google chrome pod F12

Górna część raportu zawiera kilka liczb w kółkach. Mogą one mieć różne kolory. Liczby te odzwierciedlają poziom wydajności strony. Później, gdy wprowadzimy zmiany w kodzie, powinniśmy zobaczyć wzrost wartości liczbowych. W uproszczeniu – wyższy wynik oznacza lepszą szybkość.

Dyskusyjne miary

Wśród ekspertów trwa dyskusja, na ile wyniki audytu, wykonanego poprzez mechanizm Lighthouse, są faktyczną „wyrocznią”. Niektórzy specjaliści SEO podnoszą, że często szybkość wskazana tymi miarami wcale nie jest skorelowana z pozycjami w wynikach wyszukiwania. Inni stoją z kolei na stanowisku, że szybsza strona to na pewno więcej konwersji i mniej porzuceń, a jeszcze inni wskazują na bardzo mocną korelację między czasem ładowania a osiąganymi pozycjami.

Tak czy inaczej – wyniki te warto znać, a w audycie znajdziesz mnóstwo inspiracji do poprawienia Twojej strony.

Sekcja „Metrics” zawiera ilościowe pomiary wydajności witryny. Każda metryka pokazuje inny aspekt wydajności. Np. „First Contentful Paint” informuje, kiedy treść jest wyświetlana na ekranie, co jest ważnym kamieniem milowym w postrzeganiu ładowania strony przez użytkownika. „Time To Interactive” oznacza punkt, w którym strona wydaje się wystarczająco gotowa do interakcji z użytkownikiem. Poniżej sekcji znajdują się zrzuty ekranu pokazujące kolejność ładowania się poszczególnych elementów.

Sekcja „Opportunities” zawiera szczegółowe wskazówki dotyczące poprawy wydajności ładowania danej strony. Możemy kliknąć w każdy element i dowiedzieć się, co wymaga naszej uwagi i musi zostać naprawione/poprawione. Sekcja „Passed audits” mówi, które elementy są odpowiednio dopasowane do wymogów.

Audyt jest rozbudowany i pozwala nam na zapoznanie się z informacjami o tym, czy nasza strona jest odpowiednio szybka, łatwa w dostępie, czy korzystamy z dobrych rozwiązań w kodzie oraz czy przygotowani jesteśmy odpowiednio pod SEO oraz PWA.

Nim przejdziemy dalej, warto zwrócić uwagę na to, że dzięki narzędziom dla developerów możemy też łatwo monitorować problemy związane z kampaniami reklamowymi. Aby to zrobić, należy „zbadać element” lub użyć skrótu „alt + command + i”. W tym przypadku możemy wyróżnić następujące zakładki:

  • Elements – zawiera ona renderowany kod HTML strony. Kod ten różni się od kodu źródłowego. Renderowany kod pokazuje wszelkie jego zmiany, na przykład wprowadzone przez JavaScript. Dzięki temu możemy edytować kod HTML lub reguły CSS, które mogą powodować błędy na stronie. Trzeba pamiętać, że zmiany pojawią się tylko w wersji strony zapisanej w tymczasowej pamięci przeglądarki. Główne zastosowanie tej karty to „szukanie zmian w tagach” (Check for Tag Modifications), dzięki któremu możemy odszukać piksele, tagi Floodlight lub też tagi reklam. W zakładce tej rozwiążemy także problemy z CSS. W prawej kolumnie znajduje się panel Style (Styles) oraz Wygenerowany styl (Computed Style). W pierwszej znajdują się tylko reguły CSS wyraźnie określone przez webmastera, w drugiej wszystkie reguły CSS, zarówno te wyraźnie określone w kodzie CSS przez webmastera strony, jak i te, które wynikają z wartości domyślnych ustawionych dla tego typu elementów w przeglądarce.
  • Console – automatycznie wykrywa błędy w kodzie strony. Pozwala połączyć błąd z wierszem lub dokumentem, w którym występuje problem. Podczas analizy możemy napotkać następujące komunikaty:
  • „NS_IMAGELIB” – występuje w sytuacji, gdy element generujący błąd wskazuje na grafikę.
  • „Unsafe JavaScript attempt to access frame with URL” – ostrzeżenie pojawia się tylko, gdy w przeglądarce ustawiony jest bardzo wysoki poziom zabezpieczeń, więc większość użytkowników go nie widzi. Chodzi o to, że na stronie umieszczono elementy iframe z różnych domen.
  • „Resource interpreted as ‚_blank_’ but transferred with MIME type” – błąd ten może pojawić się wtedy, gdy zasób zostanie wczytany z pliku o niewłaściwym rozszerzeniu (na przykład .gif zamiast .jpeg).
  • „Uncaught TypeError” – występuje, gdy pojawiają się błędy związane z typem elementu HTML na stronie.
  • „Uncaught SyntaxError” – informuje o wystąpieniu błędu związanego ze składnią elementu na stronie. Przeważnie chodzi o błędnie użycie znaku (<„/-*^#).
  • Resources – Przydaje się do rozwiązywania problemów z usługą Display & Video 360.
  • Timeline – pokazuje ruch HTTP i wykorzystanie pamięci wraz z upływem czasu. Podobnie jak karta Network, może być używana do wykrywania źródeł opóźnień.
  • Profiles – pozwala optymalizować wykorzystanie procesora przez aplikacje internetowe.

Wskazówki i kolejne działania

W audycie znajdziemy wskazówki, które pozwolą nam poprawić wydajność strony. W tej części wdrażamy zalecane zmiany w bazie kodu, kontrolując witrynę po każdej zmianie, aby zmierzyć, jak zmiana wpływa na szybkość witryny. Działań może być wiele, zależnie do tego, jaki wynik pojawia się po skończonym audycie. O tym, co należy wtedy zrobić, będziemy mówić w drugiej części tekstu, który będzie się koncentrował na konkretnych zmianach i poprawkach.

Wkrótce kolejna część wpisu, a tymczasem – zapraszam do komentowania. Dzięki Twojej informacji zwrotnej kolejne wpisy mogą być jeszcze ciekawsze!

Damian Pietraszek - hosting expert. Portret.
>
Damian Pietraszek
Od małego poszukiwacz wyzwań, miłośnik nowinek technologicznych, a prywatnie: pasjonat lotnictwa. Jak mówi: Przygoda oraz pasja do całego świata IT zapoczątkowała się w dzieciństwie, kiedy to spędzałem wieczory z tatą na przeinstalowaniu Windowsa lub graniu w Heroes 3 zamiast wieczorynki. Później wszedłem w świat IT od drugiej strony min administracji oraz programowania. Teraz moja praca admina jest jednocześnie moją pasją.

2 odpowiedzi na "Czego jeszcze nie wiesz o narzędziach spod F12? Cz. 1."

  1. znawca pisze:

    Debugowanie JS’a to koszmar. Szczególnie debugowanie asynchronicznego kodu w którym Chrome i FF podają tylko informację, że wystąpił błąd i często żadnej informacji gdzie wystąpił konkretnie. Programowanie w JS powinno zostać zakazane i karane chłostą.

    1. Artur Pajkert pisze:

      Dzięki za głos w dyskusji, choć przyznaję, że mocno radykalny. Mimo, że osobiście wolę też typowe działania po stronie serwera, to jednak obawiam się, że js ma mnóstwo zalet przez to, że działa w środowisku przeglądarki i często wie o zachowaniu użytkownika znacznie więcej niż przyczajony na serwerze PHP 😉

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Polecane dla Ciebie

Szukasz dalej?